Upoznajte se Forum teatrom

0

Tokom pedesetih godina u Brazilu pozorišni reditelj, pisac i političar Augusto Boal radio je na smanjivanju diskriminacije određenih grupa, na suzbijanju opresije i rješavanju socijalnih problema putem pozorišta. Boal je osmislio Forum teatar kao forum gdje ljudi mogu da uče kako da mijenjaju svijet. Započeo je sa eksperimentisanjem u participatornom teatru 50-ih i 60-ih godina XX vijeka dok je bio umjetnički direktor Arena teatra u Rio de Ženeiru. On je izvan scene organizovao izvedbe sa Arena trupom na ulicama, u fabrikama, sindikatima, crkvama gdje su mogli da dođu do ljudi iz favela ili siromašnih četvrti Ria 1971. godine.

Forum teatar predstavlja skup igara i vježbi, kojima se učesnici/ce prvo opuštaju, upoznaju, dolaze u kontakt sa svojim tijelom, glasom, upoznaju druge i uče se da rade u timu. Iskustvo igre doprinosi građenju i povezivanju grupe, sticanju povjerenja, te stvaranju dobre energije među učesnicima/cama. Kroz rad, učesnici/ce pojedinačno ili u grupi definišu probleme koje ih lično dotiču, a tiču se zajednice kojoj pripadaju. To mogu biti problemi njima bliskih osoba, neke manjinske grupe, ili njihovi lični problemi sa kojim se suočavaju. Nakon definisanja problema, on počinje da se postepeno iskazuje pozorišnim jezikom, te se kreiraju forum scene. Učesnici/ce Forum Teatra dalje rade na razvijanju likova i uvježbavanju scena. Forum scene su kratke scene u kojima je vrlo konkretno prikazan problem opresije i diskriminacije. Osnovnu strukturu Forum teatara čine Opresor, Potlačeni i Džoker. Kasnije slijedi forumovanje, u kom se prikazuju scene, i aktivira publika.

Nakon što se naprave scene koje oslikavaju jedan od problema zajednice, s kojima se pojedinac/ka ili grupe suočavaju, slijedi uvježbavanje. Scene se fiksiraju, uvježbavaju, i grade se likovi. Dalje se scene prikazuju – tu nastupa najbitniji dio Forum teatra, a to su – intervencije publike. Augusto Boal naglašava neophodnost spriječavanja izolacije publike. Spect – actor je termin koji je on osmislio da opiše ulogu onih koji su uključeni u Forum teatar. Odnosi se na dvostruku ulogu osoba koje su uključene u proces i kao posmatrači/ce i kao glumci/ce, jer i posmatraju i aktivno djeluju. Termin “posmatrač/ica” relativizira osobe iz publike, stoga je neophodno istaći njihov značaj, povratiti im potpunu moć za djelovanje. Ovo omogućava eliminaciju namjera vladajuće klase da putem teatra promoviše samo svoje ideale dok je publika pasivna žrtva ove propagande. Na ovaj način publika više ne delegira moć drugima da misle ili djeluju u njeno ime. Boal podržava ideju da teatar nije sam po sebi revolucionaran, ali predstavlja probu za revoluciju.

U Forum Teataru postoji i neutralna uloga, a to je facilitator/ka, ili kako ga/je Boal naziva Džoker. Obično je to osoba koja i vodi radionice. Ona ima odgovornost za tok procesa, ali nikako ne komentariše i ne interveniše u sadržaj scena. Džoker posreduje između glumaca/ica na sceni i publike, i motiviše publiku da uzme učešće u scenama, te postavlja relevantna pitanja za problem i otvara diskusiju. Publika može da predloži bilo koje rješenje, dokle god je spremna da ga sprovede na sceni, radeći, glumeći, režirajući – ne iz udobnosti svojih stolica. Ovo je nastojanje da se ukine tradicionalna podjela na publiku i glumce/ice i da se osobe iz publike uvedu u predstavu. Kroz ovaj proces, učesnik/ca takođe može da shvati i iskusi izazove ostvarivanja napretka koje je predložio/la. Publika se tada ohrabruje ne samo da zamišlja promjenu, već i da je praktikuje, kolektivno reflektira sugestije i na taj način postaje osnažena da generiše socijalnu akciju.

Grupa forum teatra iz Visokog formirana je 2012 godine.  Udruženje „Budi mi prijatelj“ Visoko je kroz projekat organizacije Care International “Za aktivnu inkluzija i prava Romkinja na Zapadnom Balkanu II” formiralo forum teatar grupu. Uz pomoć Care International ostvarili smo saradnju sa „Centrom za dramski odgoj“ Mostar , gdje su aktivsti /djeca  prošli obuku o forum teatru, nakon čega se naša aktivstica nastavila educirati  kao trener/edukator forum teatra, te smo sa našom edukatoricom nastavili raditi samostalno.Gdje smo bili angažovani od strane raznih udruženja i organizacija,World Vision, Care International,UNFPA,OSCE…

.

 

Share.